AN GAOḊAL.
721
Ḋoṁnail agus a ċéile áilne, agus coirp
móráin d'a aoiḋiḃ aḋlaicṫe fúṫa.
Mar sud so sásuiġeaḋ fearg if¬
rionnaċ na cailliġe.
An Ċríoċ.
Mr McEniry says —
Kansas City, Mo.
A few days ago a friend of mine
who reads the Gael, asked me did I
think it was a proper reply you made
me in the May Gael to my remarks a¬
bout wishing to see more Irish in the
Gael. He referred to the old saying, "ḋá
ḟad an lá tigeann an oiḋċe." It set
me a thinking and the result was what
follows. —
Ċiḋim anns an ḃ-freagara ċuiris ċuġ
am a Ṡaoi,
Go ndeirir liom, "Dá ḟad an lá go d-
tiocfaiḋ an oiḋċe;
Ní mar sin i ṁeasaim-si ḃuḋ ceart
duit é ráḋ,
Aċ, "dá ḟad í an oiḋċe tigeann an lá."
Mar ṡaoileas i g-coṁnuiḋe, an ḟad is
féidir liom cuiṁne,
Go raḃ ar nGaoḋailge ḃreáġ múċda
faoi neul duḃ na h-oiḋċe,
'S gur ḃ'é an niḋ is cúiḃe do ḋeunaḋ
le ár rae,
I ṁúsgailt ċum solus lónraċ ġeal soil¬
seaċ an lae.
Is cuiṁin liom gur léiġeas ann aon do
staire na h-Éireann,
Gur b'í an t-sean-ċailleaċ ruaḋ i ṡaoil
an Gaoḋailge ċuir a ngeiḃion,
Nuair a rug sé léiṫe go Lonnduin ár
leitreaċa, f an stuaire,
'S ċosg sí ann Éirinn leaḃar Gaoḋailge
a ċlóḋ-ḃualaḋ.
Na diaig sin ṫangaiḋ Cromṁail a géir-
lean'ṁaint na g-cliar,
'S ṫiomáin sé flaiṫ na nGaoḋal tars
an t-Sionan t-siar;
Measaim-si gur b'an é ḟáḋ go n-deir¬
eann siad é, i
Gur a g-Connaċta fuair an Ġaoḋailge
aṁarc déineaḋ an lae.
Buḋ ġeárr na ndiaig sin go d-tangaiḋ
flaiṫ na meíre f Riġ 'Liam
Agus ṁeas go ndéanfaḋ sé féin & do
ḋíbirt a g-cian;
Óir ċuir sé a h-oide 's a cliar a com¬
órtas le mac-círe, l
'S ṫug ċúig ṗunt mar duair t do' n te
ḋeunfaḋ aon aco ḋibirt.
Do ḃí ḟios aige nár ḃ-féidir í ċur a n-
doraċas ċoiḋċe,
An ḟad 's do ḃí aici creideaṁ & léiġ¬
ean, eigse agus saoiṫe.
Leis sin ċoisg sé orṫa teagus agus fóġ¬
luim ann aon tráṫ
Agus pronn duais do'n mac d'iompaiġ
ann a ḃráṫ.
B'é de an uair a ṫréis an Ġaoḋailge 'n
ṁean-oiḋċe,
Nuair d'ḟás a clann féin suas, na h-a¬
madánta daoiṫe,
Agus ṁeasadar gurab uaisle ceart
iad, bodaiḋ an Ḃéarla
'S gur niḋ tarċuisne a ṁaoiḋeaṁ gur
ṫuigeadar Gaoḋailge.
Buḋ ṁeasa na san do riġn clann a g-
clainne
Mar d'iompadar le Gall, 's d'aistear¬
adar a sloinne
Agus líonadar "a g-croiḋe beag" le
fuaḋ agus gráin,
Don ċuid uile dá muintir d'ḟan saor
agus slán,
Ní h-iongaḋ go measfainn go raḃ an
Ġaoḋailge faoi ṫrom-luiḋe,
'S nár uir na sean ḟocail di "dá ḟad
é an lá tigeann an oiḋċe."
Aċ, buiḋeaċas le Dia, atá geíleaċt an
ár g-cóṁráḋ,
Agus dá ḟad an oiḋċe do ṫangaḋ an lá.
An lá aoiḃinn áluinn ann "Éire j ṁór"
na saoirse,
Mar a ḃ-fuil na milliún de ċlann "sean
Éire" na saoiṫe,
Aig coméid a sóġlaim, a léiġean, agus
a caint ua ḃaoġal,
Le congnaṁ an ċoḃair is feárr, is sé
sin "An Gaoḋal."
i The common name for Queen El¬
izabeth by the Irish-speaking people.
f By order of Elizabeth all the Irish
type was taken to England and Irish
printing forbidden.
i Referring to the common saying
that Connaught has the best Irish be¬
