AN GAODHAL.
109
Stúirfeach sí slighe agus dlighe dhi féinig
XV
Sibheul do thainic chum an coróin na
dhiaidh sin,
Bean nar Phós fear agus nar "thruisg-
gan céile ;
Chuir cúl agus cuim le druim na cléire,
Ruaig air easboig 's eagluis naomhtha,
Chum an creideamh cam a chur suas le
méirleacht;
Do dhíol, do chreach, agus do raob sí go
faol-dubh,
Na clothra beannuighthe agus na balluighe
diagasúil féinigh,
Go dimheasach a's le mór neamhnaomhacht,
Do cuir sí chum an d-tír seo complucht,
táire, slaodach,
Chum gearra 'gus léirsgrios a thabhairt
do Ghaodhaluibh,
Le faodhar 's philleur, le árbhaigh 'gus
daor-bhruid;
Crocha 'gus dícheanna agus athghabháil a
n-aoinfheacht. —
Is iomadh caithmhór, buala, sparn-dubhach
agus céidil,
Dobhí idir complucht Sibhéil agus muin-
tir na h-Éireann;
Ó shin a leith ní 'l stad no staon leis,
Acht ead agus aimhréidh, corruidhe, éas¬
adh 's fionghal, mo leun-sa!
Do bhí anns a d-tír seo a nuair sin
cheudna,
Mórán deadhthaoiseacha 's fíor láochra
dhaethin,
Do ruagfach tar ais an ghramhuisg go
h-aosga,
Dá m-beidheadh aon chomhchuman ameasg
iad fhéinig.
XVI
Ní rabh aon trácht air Chrommhaelions,
Go d-tainic Cromfhuil agus a shluaighte
a n-aoinfeacht,
Le fuiltartach díodhaltuis agus le clábhe
geura,
Chum ár agus armchath a thabhart do Éire
Bás Eoin Ruadh d' fhág buairt air
Ghaodhaluibh,
Mar do chuirfeach sé Cromfhuil 'sa
shluaighte ó 'n d-tír go léir seo,
Do bhí sé crógach, uasach, clúmhach 's
treunmhar,
Cúramach, calmhach, cneasta, feasach 's
gaosmhar.
Tar éis bás Eoin Ruadh agus claodai
na nGaodhaluibh
Do thuit air an d-tír seo go trom a n-
diaigh chéile ;
Geursmacht 's gorta, díbreadh, fuildor-
ta 'gus éigean,
Geurleanmhúint, slaodmharbhughadh agus
cascairt a n-aoinfeacht.
Continued on
page 122
The lass of Gowry — Both it and “If the Cat
had a Fortune" copied from the Tuam News.
AINFHIR GHOMHRAIDH
Is air thranóna samhraigh gnaoi,
Sul do chuaidh an ghrian 'na luidh,
Thainic cailín deas a thóig mo chroidhe.
Thairis na cnoic go Gomhraigh.
Bhí buinneán rós' 'n a buidh gan meas,
A's fliuch le drúcht na maidne breas;
Acht budh Cáit óg an bláth sar-dheas,
Do bhláthuigh a riamhh a n-Gomhraigh.
Do mhol me sgóimh go fad 's go sáimh
A's thart a cum dho theilg mo lámh'
"Tabhair dam do fhocal a's do dháimh
Go rachfair liom go Gomhraigh."
Chum cuairt m' athar do ghlacfad thú,
Measg sgatha glas a's coillte dliuth,
A's beidhir ban-tighearna orrá go dú,
A's gach uile ruid a n-Gomhraigh.
D'fhuasgail me di an sin mo chúis ;
Bhí bláth na rósa air a gnúis :
"Le cead m' athar bheirim duith mo dhúis
A's rachfad leat go Gomhraigh."
Fuair siad aontoil na n-daoine gris
A's chum Athar Eoin do chuaidh sí ris,
Do changal sé siad, a's tá sí anois
Ban-tighearna thairis Gomhraigh.
Bh and mh sound llke w when followed
or preceded by a, o, u, and like v if
preceded or followed by e, i; dh and gh
sound like y; sh and th, like h; ch, like
ch; ph, like f; fh is mute, and all the
aspirated letters at the end of words
are nearly silent
