﻿188
AN GAODHAL
NUADHACHT NA MÍOSA SEO.
Tá Treas chóib d'Iris-leabhar na Gaedh-
ilge againn as Ath-chliath, budh chóir cong-
namh a thabhairt dhó le gach Éireannach.
Tá, mar an g-ceudna os ar g-comhair
teagradh an Athar U. J. de Búrc air seal-
bhadóiridh díthsealbhuighthe Contae Mhaigh-
eo do 'n t-Saoi Gladstoe. Aonduine a
léighfeas é béidh fhios aige air stáid
míofhortúnach na n-daoineadh cráidhte so.
Go bh-feuchaidh Dia ortha, agus mar sin, air
an g-cuid is mó de mhuintir na h-Éireann.
Is cosamhuil go bh-fuil lámh Dé leagthadh go
trom ortha a n-diu. Acht, a cháirdidhe, nach
n-deireann an Soisgeul linn go g-caithfidh
daoine cuidiughadh leobhtha féin. B' fhéidir
gur b'é an fágh a bh-fuil lámh Dé leagthadh cho
trom ortha, de bhrígh nach n-deunann siad
aon iarracht — iarracht cheart — le iad féin
a chosnadh in aghaidh a námhaide. Tá clan
na h-Éireann anois iomadamhuil thríd gach
cearda 'san g-cruinne, agus an mhéid atá
as righeacht na námhaide, budh chóir díobhtha
gun sgígh no stad a dheunadh no ruaigfidís
an faol-chú as brollach (mar duáairt Em-
met) a d-tíre. Tá 'n liathróid shuas 'nois
agus níor chóir cead cómhnuidhe a thabhairt
dí no go m-beidh an báire gnódhte. Ní féi-
dir éinidh dheunadh gan airgiod. Da g-cuir-
fidhe ceathramha, de 'n mhéid airgid a chaith-
tear ad-tighe 'n ósta a g-Cath-Chiste, bheidh-
eadh Éire saor sul chúig bhliadhain ó a n-diu
Ní aireochadh aon-duine congnamh beag
a thabhairt uaidh, agus níor níor chóir moi-
meud a chailleadh d'a dheunadh, óir, má leig¬
tear do 'n obair mhaith atá tosuighthe 'nois
a dhul air g-cúl, b'fhéidir gur fad airís go
m-beidheadh an uain cheudna againn.
Ní furas gnódhtha mar atá deunta ath-
dheunadh, agus ó thárla go bh-fuil sé deun-
adh obair mhaith budh chóir cuidiughadh leis.
Tá cogadh na hÉireann cho foillseach os
cómhair an domhain as bhí aon chogadh riamh,
agus ní dúnbharbhadh aonduine a thuiteas
ann níos mó ná iadsan a thuiteas a g-cog-
adh air bith eile; mar deir comhairle Chor-
maic, a n-dulthaobh eile do 'n Ghaodhal, bhudh
chóir an cogadh sin a congbháil suas gceart
lár na námhad. Má thigeann Sacsanaighe
saidhbhir, bródamhuil go Éirinn le Éireann¬
aibh a congbháil a sglábhuigheacht naghaidh a d-
tola, sé 'n ceart léigheann a thabhairt dóibh
Níl aonduine cuir fios ortha, agus má
fhanann siad sa m-baile ní bhainfidh aon-
duine leo, agus muna n-deunfaidh siad é
sin, bidheadh a roghain acu, agus eugfaidís
sa g-contabhairt.
Sin é ar creideamh, agus is cuma linn
cé chloisfeas é, as má 's fiú Éireannaighe
áit sheastadh air an talamh ní bheidhid níos
faide faoi ghrim agus faoi ghruaim na Sa-
sanach.
SOUND OF THE ASPRATES
Bh and mh sound like w when prece-
ded or followed in the same word by
either of the three broad vowels, a, o, u,
and like y if preceded or followed by
either of the slender vowels e, i; as, —
mo bhord, my table, pron’cd,
mo wordh.
mo mhart, my ox, "
" warth.
a bhean, his wife, “
a vann.
a mhian, his desire, “
" vee-un.
dh and gh sound like y; as. —
a dhán, his poem. "
a yaun.
a ghean, his affection, “
“ yon.
sh and th sound like h; as —
a shrian, his bridle, "
a hree-un
a thalamh, his land, "
a halav.
ch sounds like gh in lough ; ph, like f;
and fh is silent. All the aspirates ex-
cept bh and mh are mute in the middle
and at the end of words, these sound
in that position like v. F is silent in
the future tense of verbs; as, buailfead
I shall strike, pronouced, booilhadh.
"Competitive translations, a comm-
unication from Mr. O’Keeffe, extended
report of the "sentiments of our subscri¬
bers" are unavoidably held back this is-
sue; all will appear in our next.
NOTE. Any of our old subscribers who
do not wish to continue to patronize the
GAEL would confer a favor by so notify-
ing us by postal card as, owing to many
considerations, we would not like to dis¬
continue to send it in the absence of such
notification, for we believe that all who
patronize such publications have their
hearts in the right place.
Send sixty cents for the GAEL, it will
teach you to speak, and write Irish.
