﻿694
AN GAODHAL.
carnaibh ; níor fheud sé nidh air bith do
chlos acht ósnaidhil gaoithe an chlap-soluis
tre na geugaibh, no fuaman an t-srotha
san imchian, mar ruith an tuisge os cionn
a leaba de chlochaibh miona.
Bhí an dorchadas aig tiughachan. Agus
anois creud a dheunfadh Domhnall?
A choiscéime d'athlorg? Níor bh-féid¬
ir ag a leithide d'uair! Dul aig tóruigh¬
eacht aitriúghadh duine? Acht cia an
áit? Bhí sé tuirseach tar eis fiadhach
an lae, agus theastuigh sócamhal uaidh.
Chuaidh sé asteach san sean chaisleán
arís. Bhí sé 'g smeurachd air fad na m-
balla gur éirigh leis árdán beag feur¬
mhar d' fhághail amach a bhí a g-cosamhlacht
aon de na h-uaighibh umhla 'nar reilicibh
tuaigheacha. Ní'l dlighe aig riachtanas.
Ann sin bhí dúil aige é féin do shíneadh
A d-tús shaith sé go daingean san tal¬
amh cos iarainn a shleighe, ann sin thug sé
a mhadraidh in a aice. Ag catha a chlóta
mór d'a ghuailnibh, le claspa óir a bhí ag
an fgornach d' fhosgailt, sgar sé é air
an bh-feur, shín sé é féin, agus tharraing
sé an clota mór os a chionn, shocruigh sé
a cheann air árdán beag, agus air an g-
cuighe sin, gan dineur gan suireur, shoc¬
ruigh sé é féin faoi chomhair na n-oidhche.
Agus gan mhoill dhóirt an codladh a
ansachda budh shuairce air na shúilibh tuir¬
seacha, agus do scap sé mothughadh buidh¬
each tre na bhallaibh a bhí ro thuirseach, a¬
gus chuir sé aislinge luathgháireacha chuige.
(Le beith ar leanamhain.)
MOLLOY’S GRAMMAR.
Mr. Molloy is a native of Cummar, near Tuam,
Co. Galway, and he gives as his authority on idi¬
oms, etc., the names of eighteen students (most of
whom were then priests) from the different Irish-
speaking counties, as follows —
B. O'Quinn, Cinvara, Co. Clare.
T. Hogan, Rath, Co. Clare.
T. O’Flannagan, Rath, Co. Clare.
P. Hennessey, Kildorrery, Co. Cork.
P. Hill, Ross Co. Cork.
C. Cahill, Carrick an Drohid, Co. Cork.
M. Ahearn, Middletown, Co. Cork.
S. O’Donnell, Kilworth, Co. Cork,
D. McCarthy, Carra, Co. Cork,
P. Logue, Carrigart, Donegal.
C. McGlinn, Stranorlar, Donegal,
P. Walsh, Linnane, Co. Galway.
A. Moynehan, Buanan, Co. Kerry.
J. Griffin, Culasaght, Co. Kerry.
J. McGowan, —, Sligo.
P. Hart, Killmactigue, Co. Sligo.
P. Spratt, Dungarvan, Co. Waterford.
Being thus assisted by this array of learned I¬
rish speakers from the Irish-speaking districts, we
consider his grammar deserving of serious attent¬
ion. He is no mere theorist, but a classical scholar
whose first language was that of which he treats.
Mr. Molloy gives only four cases, Nominative,
Possessive, Objective and Vocative. He gives six
Declensions and three conjugations. We give in
this GAEL the imperative and conditional of the
three conjugations and in the succeeding numbers
of the GAEL we shall give all his rules.
First Conjugation,
ÓL. drink — Imperative mood.
ól, drink, thou. ólamís, let us drink,
ólad sé, let him drink, ólagidhe, let you
drink. óladís, let them drink.
Conditional mood, Analytic form,
d'ólthach mé, I would drink.
d'ólthach tú, thou wouldst drink.
d'ólthach sé, he would drink.
d'ólthach sí, she would drink.
d'ólthach sinn, we would drink.
d'ólthach sibh, ye would drink.
d'ólthach siad, they would drink,
Second conjugation. Imperative mood.
cruinnigh, gather, thou.
cruinnigheadh sé, let him gather.
cruinnighead sí, let her gather.
cruinnighmís, let us gather.
cruinnighgidhe, let you gather.
cruinnighdís, let them gather.
Conditional mood.
chruinneóch mé, I would gather.
chruinneóch tú, thou wouldst gather.
chruinneóch sé, he would gather,
chruinneóch sí, she would gather,
chruinnóch sinn, we would gather.
chruinneóch sibh. ye would gather.
chruinneóch siad, they would gather.
Third Conjugation, impr. analyt, form
imrigheach mé, let me play,
imrigheach tú, play.
imrigheach sé, let him play.
imrigheach sinn, let us play.
imrigheach sibh, let you play.
imrigheach siad, let the play.
