AN GAODHAL.
721
Dhomhnail agus a chéile áilne, agus coirp
móráin d'a aoidhibh adhlaicthe fútha.
Mar sud so sásuigheadh fearg if¬
rionnach na caillighe.
An Chríoch.
Mr McEniry says —
Kansas City, Mo.
A few days ago a friend of mine
who reads the Gael, asked me did I
think it was a proper reply you made
me in the May Gael to my remarks a¬
bout wishing to see more Irish in the
Gael. He referred to the old saying, "dhá
fhad an lá tigeann an oidhche." It set
me a thinking and the result was what
follows. —
Chidhim anns an bh-freagara chuiris chugh
am a Shaoi,
Go ndeirir liom, "Dá fhad an lá go d-
tiocfaidh an oidhche;
Ní mar sin i mheasaim-si bhudh ceart
duit é rádh,
Ach, "dá fhad í an oidhche tigeann an lá."
Mar shaoileas i g-comhnuidhe, an fhad is
féidir liom cuimhne,
Go rabh ar nGaodhailge bhreágh múchda
faoi neul dubh na h-oidhche,
'S gur bh'é an nidh is cúibhe do dheunadh
le ár rae,
I mhúsgailt chum solus lónrach gheal soil¬
seach an lae.
Is cuimhin liom gur léigheas ann aon do
staire na h-Éireann,
Gur b'í an t-sean-chailleach ruadh i shaoil
an Gaodhailge chuir a ngeibhion,
Nuair a rug sé léithe go Lonnduin ár
leitreacha, f an stuaire,
'S chosg sí ann Éirinn leabhar Gaodhailge
a chlódh-bhualadh.
Na diaig sin thangaidh Crommhail a géir-
lean'mhaint na g-cliar,
'S thiomáin sé flaith na nGaodhal tars
an t-Sionan t-siar;
Measaim-si gur b'an é fhádh go n-deir¬
eann siad é, i
Gur a g-Connachta fuair an Ghaodhailge
amharc déineadh an lae.
Budh gheárr na ndiaig sin go d-tangaidh
flaith na meíre f Righ 'Liam
Agus mheas go ndéanfadh sé féin & do
dhíbirt a g-cian;
Óir chuir sé a h-oide 's a cliar a com¬
órtas le mac-círe, l
'S thug chúig phunt mar duair t do' n te
dheunfadh aon aco dhibirt.
Do bhí fhios aige nár bh-féidir í chur a n-
dorachas choidhche,
An fhad 's do bhí aici creideamh & léigh¬
ean, eigse agus saoithe.
Leis sin choisg sé ortha teagus agus fógh¬
luim ann aon tráth
Agus pronn duais do'n mac d'iompaigh
ann a bhráth.
B'é de an uair a thréis an Ghaodhailge 'n
mhean-oidhche,
Nuair d'fhás a clann féin suas, na h-a¬
madánta daoithe,
Agus mheasadar gurab uaisle ceart
iad, bodaidh an Bhéarla
'S gur nidh tarchuisne a mhaoidheamh gur
thuigeadar Gaodhailge.
Budh mheasa na san do righn clann a g-
clainne
Mar d'iompadar le Gall, 's d'aistear¬
adar a sloinne
Agus líonadar "a g-croidhe beag" le
fuadh agus gráin,
Don chuid uile dá muintir d'fhan saor
agus slán,
Ní h-iongadh go measfainn go rabh an
Ghaodhailge faoi throm-luidhe,
'S nár uir na sean fhocail di "dá fhad
é an lá tigeann an oidhche."
Ach, buidheachas le Dia, atá geíleacht an
ár g-cómhrádh,
Agus dá fhad an oidhche do thangadh an lá.
An lá aoibhinn áluinn ann "Éire j mhór"
na saoirse,
Mar a bh-fuil na milliún de chlann "sean
Éire" na saoithe,
Aig coméid a sóghlaim, a léighean, agus
a caint ua bhaoghal,
Le congnamh an chobhair is feárr, is sé
sin "An Gaodhal."
i The common name for Queen El¬
izabeth by the Irish-speaking people.
f By order of Elizabeth all the Irish
type was taken to England and Irish
printing forbidden.
i Referring to the common saying
that Connaught has the best Irish be¬
