840
AN GAODHAL.
na Samhna agus Píobaire 'n Aon Phoirt,
Cornín agus Ridire na g-Cleasa; In¬
ghean Rígh Gleann an Uaignis; An Gob¬
án Saor; Morchadh Mac Briain agus
Luing Taibhse; An Bádóir agus na Má
Sígh; Iosgoid Láidir; Carbad Cruaidh
Cos Lútha agus Giolladh gan Súile, etc
The latter story is very long. The four
worthies are brothers, born at one birth
These stories are interesting in ma¬
ny ways — They show the idiom of the
language and thus correct the vicious
effect of Anglican influence ; they will
also recall to the minds of many “The
scenes of childhood’s happy home."
Mr. Blake states that he will send a
story for each issue of THE GAEL. Let
each reader try and circulate it that it
may be enabled to make Mr. Blake
some compensation for the great labor
involved in their transcription.
It will hurt no Irishman to contri¬
bute one dollar a year towards the pre¬
servation of his mother tongue. The
Irishman who would not do so should
never open his lips concerning Irish
National affairs for there is not a shade
of Irish Nationality in his body. The
tree is known by its fruit.
We commence the story series with
Púca na Samhna agus Píobaire an Aon
Phoirt.
A bh-fad ó shoin, bhí leath-amadán 'na
chomhnuidhe i ngar do Loch-Masg, agus bhí
dúil mhór a g-ceól aige, acht níor fheud
sé níos mó ná aon phort amháin d'fhógh¬
luim, agus b'é sin an "Rógaire Dubh."
Ní rabh aon phíobaire i g-Connacht nan
an port sin a sheinm níodh b'fheárr ná é.
Aon oidhche amháin chuaidh Páidín chum
damhsa.; fuair sé neart le 'n ól, & bhí
a teacht a bhaile leath air meisge. Nuair
do thainic sé chum an droithead beag, d'
fhaisg sé na píobaidhe air agus thosuigh a
seinm an Rógaire Dubh. Níor bh-fad go
d-tainic an Púca taobh shiar dhe, agus
chaith ar a dhruim é. Anois bhí an Púca
cho mór le tarbh, agus adharca fada air.
Fuair Páidín — budh é sin ainm an phíob¬
aire — greim daingean air na h-adharc¬
aibh agus dubhairt, "Leur sgrios ort, a
bheithighe ghránna, cia bh-fuil tú dom' thabh¬
airt?" "Chongbhaidh do ghreim," ar an
Púca, "no brisfidh tú do mhuineul agus
do phíobaidhe." "Nach bh-fuil fhios agat,"
ar Páidín, "go bh-fuil píosa deith b-pígh¬
nne agam dho mo mháthair." "Ná bac le
do mháthair," ar an Púca, "acht séid suas
an t-Sean Bhean Bhocht" "Ní'l eolas a¬
gam air," ar an píobaire" "Ná bac le
d'eolas," ar an Púca, "cuir gaoth in do
mhála agus múinfigh mé an port dhuit"
Do líon Páidín an mála le gaoth agus
thosuigh a seinm ceol binn. Bhí iongantas
air, agus dubhairt sé, "Is ro mhaith an
maighistir ceoil thú." Bhídheadar ag im¬
theacht tamal fada. An sin dubhairt an
Púca, "chongbhaigh do ghreim cruaidh, táim
a dul suas air bhárr Chruaich Phádraic"
"Dar m'fhocal, tá torus ormsa chum an
Chruach — do chuir an t-Athair Uilliam
orm é mar do ghoid mé an gandal uaidhe
an Fhéil Mártan seo chuaidh thart, agus
d' ith mé fhéin agus mo mháthair h-uile
ghreim dhe acht aon sgiathán amháin a thug
mé do Mháire Bhuidhe, agus d'innis sí do
'n t-sagart gur ghoid mé an gandal."
Nuair a thug an Púca go bárr Chruaich
Phádraic é, thainic sé go sgeathach mhór a¬
gus bhuail trí bhuille le na chois air bhun
na sgeithighe. D'fhosgail an talamh, agus
chuadar síos chum seómra breágh. Do
chonnairc an píobaire timchioll dhá cheud
cailleach na suidheadh ag bord. Do labh¬
air aon acu leis an b-Púca agus d'iar
dhe "Ce shé atá leat?" "An píobaire is
feárr in Éirinn," ar an Puca. "Béidh
damhsa againn," ar an chailleach. Do
bhuail sí buille coise air an urlár. D'
fhosgail doras san m-balla, agus cad a
d'fheicfeach an píobaire a teacht amach
acht an gandal ceudna do ghoid sé ó'n
Athair Uilliam an Fhéil Mártan roimh¬
e sin. Chuaidh an gandal faoi 'n m-bord
agus chug amach leis é. Ann sin dubhairt
an chailleach, "Séid suas, a phíobaire."
Thosuigh Páidín a seinm ceol binn, a¬
gus thoisigh na cealleacha 'damhsa. Nuair
a bhidheadhar tuirseach, thug gach aon aca
