AN GAODHAL.
149
Extracts from the "Seanchus Mór,"
by Capt. Norris, continued.
Original Irish as in Seanchus Mór.
Ocus se roga ruc, .i dul a reir rigfi¬
lid innsi hEiren, .i. Dubthach mac Ua Lu¬
gair, lestar lán do rath in spirta naim
insin. Is as sin gabthur, óbus tar muir
ticfa [nech] d'acra a dala, a roga bre¬
themon i n-Eirinn do; ocus obus tar
cric chuicid ticfa, a roga brethemon is¬
in cuiced do. Ocus ro pa doilid la
Dubthach ini sin, ocus at bert. Dursain
duit, a rad frim, a cleirig, olse; is
amnus dam beith isin dail sin itir Dia
ocus duine; ar madeadh asbersa a ne¬
meiric in gniomasa bes, bid olc dot in¬
caibsiu, ocs ni fo lat. Madead asber
dono, a eiric ocus a indechadh bes, ni
bid maith la Dia son; uair ased tuc¬
aisi let i n-Eirenn breth soiscela, ocus
ised fil inntisidhe oghdilgadh cacha uilc o
cach coimnesam di araili. Ised ro bai
for do cind ind Eirind breth rechta, .i
indechad eisidhi cos i cois, ocus suil a
suil, ocus ainm i ainm.
Maith tra, ol Patraic, in do bera
Dia for herlabra, raid. [Non uos estis
qui loquimini,] sed spiritus patris [u¬
estri] qui loquitur in uobis, &rl.
Bennachais Patraic iarum a ginsum,
ocus do luid rath in spirata naim for
a erlabra, con debairt, .i. inintintud i
ngeintlicht, ocus inbreth.
Modern Irish.
Agus is é an rogha do rug (Pádraic)
.i. dul a réir ríghfhile Inseadh Éirionn, .i.
Dubhthach mac ui Lugair, do bhí lán de
ghrása an Spiorad Naoimh an tann sin.
Is as sin do ghabhthar an beus, .i. má 's
teachd thar mhuir do neach d'éiliúghadh a
dhála, go bh-faghaidh a rogha breitheamh a n
Éirinn (chum a chúis do sgrúdadh); ag¬
us má's teachd do thar teorain críche,
go bh-faghaidh a rogha breitheamh 'san g-
coige. Agus do budh dhoilbh le Dubhthach
an nídh sin, agus a dúbhairt, "A tá sé
cruaidh ionnat, a chléirigh, sin a rádh
liom," ar sé, "Is amhnas damsa a bheith
'san chás so, eidir Dhia agus dhuine; óir
má thugaim rádh a n-aghaidh éirice 'san n
gníomh so, beidh sé olc do d'onóir, agus
do bheidheadh sé neamhthaithneamhach duit.
Agus má deirim gur ceart an éiric a¬
gus gurb' éigean díoghaltas do thabhairt,
ní bheidh sin maith a radharc Dé; óir is é
thugais leat aisteach go h-Éirinn 'breith'
an soisgéil, agus is é chongbhaíghean sé, .i.
maitheamhnas an gach olc ó chách uile d'a
chómharsain. Is é do bhí for do theachd, a
n-Éirinn, breith reachtgha, .i. athchúiteamh .i.
cos air chois agus súil air shúil agus a¬
nam air anam. "Maith trá," ar Pád¬
raic, "gidh bé thabhairfidh Dia mar úrlabh¬
ra, abair é (the Latin quotation here)
Bheannuigh Pádraic anns an a bheul &
do thúirling grása an Spiorad Naoimh
air a úrlabhra, agus do labhair sé an
dán, ag tosúghadh — "Is é neartúghadh
págántachd," &c., agus an bhreith.
Tomás D. de Norradh.
English Translation.
And the choice he made was to go
according to the judgment of the royal
poet of the island of Erin, viz: Dubh¬
thach Mac ua Lugair who was a vess¬
el full of the grace of the Holy Ghost.
From this is derived THE CUSTOM, that
whenever a person comes over the sea
to prosecute his cause, he shall have his
choice of the brehons in Erin ; and when
he shall have come across the boundary
of a province, he shall have his choice
of the brehons in the province. And
this thing was grievous to Dubhthach,
and he said, "It is severe in thee, O
cleric, to say this to me," said he, "It
is irksome to me to be in this cause
between God and man; for if I say
that this deed is not to be atoned for
by 'eric'-fine, it shall be evil for thy
honor, and thou wilt not deem it good.
And if I say that 'eric'-fine is to be
paid, and that it is to be avenged, it
will not be good in the sight of God;
for what thou hast brought with thee
into Erin is the judgment of the Gos¬
pel, and what it contains is perfect for¬
giveness of every evil by each neigh¬
bor to the other. What was in Erin
before thee was the judgment of the
