AN GAODHAL.
221
Gur smuaineamuid, gur oibrimid, gur
labhairmuid le ciall :
An sin bhéarfaidh caraid aireachas go
brónach ar ar g-cás
Agus paidir le n-ar n-anam a n-uair i
bh-fuigheamuid bás.
Extracts From Seanchus Mór,
(Ancient Brehon Laws)
by T. D. Norris — Continued.
Original as in Seanchus Mór.
(To get the proper sense, please always read the
extract which previously appeared)
Bui is in cetna nous fer nErend
Na Dia derlaig inna nua recht.
Ni dam trocaire trinoit.
Tre nime nert na nad nAdam nanacht,
Ar ba bithnuagad
Inidtorsat Dia dia trocaire,
Conid aitherrach adroille,
I nairilliud bás.
Baad cach oen oirges duine;
Deilb-rig roda sluagaib sert saigit,
Ec elgnas dearg,
Dia mbi mearbh neach de;
Nac nanig suail snaite,
Na saire sruithe:
Beo brondus bas,
A míter mignima, ar badar bassa.
Bidbu cach leices bidbudu;
Bearu bas bidbudu.
Breath reachta domruidireir meicsi,
Is olc nod noirg mignim;
Concertaim breithemnacht bais,
Buad ina chinaid cach.
Breth ar neim Nuada,
Ocus ni ar bas bearar.
Is amlaid ro comailltea in da reacht;
ro horta in bidbu ina chinaid, ocus do
ruigled [nem] dia hanmain; issead im-
deisid la firu Ereann cach ina chin¬
aid, ar na ro foirbre in peccad aith¬
errach isin indsi seo.
Modernized version.
Budh é an chéad nós bh-fear n-Éirionn,
Nídh ná'r dheárluigh 1 Dia 'nna nuadh
reachd. 2
Níor aontaigh ann Tríonóid trócaire,
Tré neart Neimhe chum Adhaimh d-anachd, 3
Óir budh bhith síor-mharthannach
Do smuain Dia do d'a thróchaire,
Gur ghnidh atharrúghadh aroile 4
An-airilleadh 5 [.i. bás]
Bás chum gach n-aon d'oirgeas duine;
Deilibh-rígh 6 rogha 7 sluagh, seirt 8 saighead
Aig ealgnas 9 dearg [.i fuilteacht]
Do mharbhas neach;
Gach n-aon is suaille 10 [nóis truaillídhe]
Nó sáire 11 srutha; 12
Beo 13 a bhronnas 14 bás,
A míthear 15 a míghníomha, caithfidh bás
bás d-fulang.
Is bíodhbha 16 cách a leigeas do bhiodhbha
[teitheadh;
Geobhaidh bás an bhiodhbha.
Breath 17 reachda, mar a ghabhas í, mar
fhile,
Is olc neoid 18 tré mhíghníom;
Coincheartaim 19 breitheamhnas báis,
Breith báis tré na chiontaibh do chách a
mharbhas.
Breith air Neamh do Nuadha,
Agus ní air bhás bheirthear í.
Is amhluidh do choimhéadthaídhe an da
reachd; do h-ortaígheadh 20 an bíodhbha
'nna chiontaibh; agus do riaghluígheadh 21
neamh d'a anam; is é do cheaduigh fir n¬
Éireann, cách do chur a n-geall ann a
chiontaibh, do chum nach m-beidheadh fóir-
bhreis 22 peacaidh aithearrachadh 23 anns an
inis seo.
NOTES.
1 deárluigh, v. to give, vouchsafe or,
bestow.
2 reachd, n. m. power, law, authority.
3 d'anachd, v. to preserve, to save, from
anachd, n. f. preservation.
4 aroile, pron. other, another.
5 airilled, n. m. wages, hire, reward,
[here wages of crime, i.e, death.
6 deillibh-rígh, n. m. a fine, fair or noble
king.
7 rogha sluagh, choice of hosts.
8 seirt saighead, strength of arrows.
9 ealgnas, v, commits crime with ma¬
lice prepense.
10 suaille, adj. meanest, etc.
11 sáire, n. m. the noblest, from sár,
exceeding great.
12 srutha, n. m. pl. from sruth, a poet,
