AN GAODHAL.
337
LESSONS IN GAELIC.
THE GAELIC ALPHABET.
Irish.
Roman.
Sound.
Irish.
Roman.
Sound.
a
a
aw
m
m
emm
b
b
bay
n
n
enn
c
c
kay
o
o
oh
d
d
dhay
p
p
pay
e
e
ay
r
r
arr
f
f
eff
s
s
ess
g
g
gay
t
t
thay
i
i
ee
u
u
oo
l
l
ell
XXVIII LESSON. —
Translation of exercise on page 301.
1. Cia an biadh is maith leat a bheith
agad air maidin, air do cheud phroinn?
2. Is maith liom arán agus im; te agus
uachdar, agus feoil fuar-bhruithte ó nae
3 A leigfidh tú dham té a líonadh dhuit?
4. Leigfid a's fáilte, má's sé do thoil
é. 5. A nglacann tú sughcruadh leis?
6. Glacaim; agus leis sin, is maith liom
mórán sughcruadh. 7. An feárr leat
uachdar 'na bainne? 8 Is feárr liom
uachdar. 9 Tabhair (thowr, give) dam
roinn de 'n chaoir-fheoil, má 's sé do
thoil é. 10 Bhéarfad (I shall give) a¬
gus fáilte 11. B' fhéidir gur maith
leat ubh (egg)? 12. Ní maith liom; tá
mo sháith anns an fheoil. 13. Tabhair
dham corn an uachdair, má's sé do thoil
é. 14. So é dhuit, agus ceud míle fáil¬
te. 15. Cia an uair itheann tú do
cheud phroinn gach lá? 16. Air leathuair
n-deis an oicht, nó air an naoi ó chloig.
17. Cia an uair itheann tú do lón? 18
Ithim é air an dó, nó air an h-aon ó
chloig. 19, Cia bhidheas leat aig itheadh
do cheud phroinn? 20 Bídheann muintir
an tigh. mar atá m' athair agus mo mhá¬
thair, mo dhearbhbhráthair agus mo dheirbh¬
shiur, mo chlann mhac, mo chlann inghean.
21. Ca bh-fuil do dhearbh-bhráthair Uill¬
iam, an t-am so? 22. Tá sé ann Áth-
chliath. árd bhaile mhór (metropolis) Éir¬
eann 23 Raibh tu-sa a riamh ann Áth-
chliath? 24 Bhídheas; agus go deimhin
leat, is breágh agus is mór an baile é;
budh mhaith liom a bheith ann gach bliadhain,
air feadh dó no trí mhí 25. Bh-fuil duine
air bith ann gaolmhar (related to) duit
aig comhnuidhe (residing)? 26. Tá; m'
athair-mhór, nó athair mo mháthar, mar
aon (along with) col-ceathar, agus mor¬
án daoineadh muinntreach eile 27. An
col-ceathar duit Séamus MacAodh, a
tá, má's fíor é, mar uachdarán a g-col¬
áiste (college) na Trianóide? 28. Is
col-ceathar do mo mháthair é, agus col-
cúigear dam féin; tá sé go deimhin an
mhaith dham; óir bronann sé mórán air¬
gid orm-sa (on me) gach am a theighim
do 'n m-baile mhóir. 29. Is maith sin;
cia an t-am bhí tú ann Ath-chliath? 30.
Tá sé anois go deimhin, trí mhí; acht tá
dúil agam m-beidhid ann roimh mí eile.
31. A d-tiocfaidh (will come) tú liom
ann mo thigh féin a nochth? 32 Ní maith
liom é; tá teach m'athar mhóir an-ghar
dam, agus rachfad (will go) ann; is
maith le muintir an tighe (of the house)
go bh-fanfainn (that I should tarry) acu
33 Bh-fuil tú aig imtheacht? 34 Táim.
35 Beannacht Dé leat. 36. Go raibh
maith agad; slán go raibh tú féin agus
do mhuintir.
The demonsrtative pronouns are — so,
this, these; sin, that, those; ud, sud,
that yonder, those yonder, that there,
those there, or of whom or which there
may be question. It is true, these
pronouns, so, sin, come after the noun
which they help to point out: yet their
demonstrative character is fully attain¬
ed by aid of the article (an, or na the)
which must always go before the noun,
whenever the demonstrative is to fol¬
low ; as, 'this man,' is in Irish express¬
ed thus, 'the man this', 'an fear so;
these men,' the men these' na fir so.
The emphatic particles, si, se, sa;
which are traceable from so, this; san
(and sean), which appears to be deri¬
ved from sin, that; are employed after
the pronouns personal and possessive.
1st. After the personal pronouns;
as, me, 1; me-si, and now commonly
spelled mise, 1; tú, thou; tu-sa, thou;
sí, she; si-se, she; sé, he; se-san, he;
sibh, you; sibh se, you; siad, they; siad-
san, they. The emphatic suffix for the
first person plural is — ne; as, sin, we;
