AN GAODHAL.
49
NA TROÍGHINE DRAOIDHEACHTA
Sgeul Óirthear.
le M. Ua C.
Dá d-tadhalfádh tú choidhche lerusalem,
& iar d'fhéachain air an Chathair naomhtha,
dá nglacfá ann do cheann é le gluais¬
eacht amach, & le triall leath-óir go dír¬
each thar an bh-fásach air laethibh eigin,
gheobhfaidh tú thú féin i Mesopotamia —
an tír eidir an dhá amhain. 'Siad na
aimhne so an Euphraites & an Tigris,
air a m-bruachaibh do sheas na cathaire
ársa de Bhabilon, & de Ninibhe, atá
deagh-aithnighthe do mhacaibh-léighin uile de
stáir de 'n m-Bíobla. Do dhéinmhigh na
cathaire so i n-am fad ó, ó adhaigh na
talmhan.
D' éirigh cathaire eile le n-a n-áite do
ghabháil, achd tá 'n chathair is mó, is clut¬
aighe, & is sgiamhaighe díobh Bagdad, air
bhruachaibh an Tigris.
Tá Bagdad 'nna cathair de Thrubhais
Leathana, de Throíghínibh, de "Chaftans,"
de "Thurbans," & de "Mhuftis." Caith¬
eann na aitigheóiridhe de Bhagdad, air
m-beith dóibh go coitcheann 'nna dTurc¬
aibh no Mothomedanaibh, trubhais bolgach¬
a, b'fhearr leo tróighíne ioná bróga;
gairmthear caftan air a g-cóta, & air
a gceann-éadach turban, air a bh-fear-
dlíghe mufti, & air m-breitheamh cadi.
Meastar go bh-fuil ceathrachad míle
pobul andiu i m-Bagdad. Tá fios ag¬
ad anois ca h-áit ann a bh-fuil Bagdad,
& ce an cineul pobuil atá ann, air módh
go mb'fhéidir liom sgeul insin duit go
díreach gan moill de thróighínibh dhraodh¬
eachdachtha d'Abhu Casim Séid, Al Cur¬
ug, Minidifftchi, Slididitisi, de shliochd
d' El Casim Hallaballoo.
Budh pearsa deágh-aithnighthe é i mBag¬
dad an t-Abu Casim so, ren-aireang
sada d'ainmibh, & tíodalaibh. Budh cean¬
nuightheóir é re céard, ghnothuidhe sé i
neithibh uile dar féidir a smuaineadh,
air m-beith a stór dhó nná dhíolbhoth de
shean cuirialtachtaibh; & i n-a ghno budh
thruailleánach é — truailleánach fíor, ís¬
iol, salach, sméartha, drochbholdhach. Thais¬
beán a "caftan" a bheith cosamhuil re
sean leargsgail de na Stádaibh Aon¬
tuighthe, a bhí faoi sgrudadh & faoi ord¬
ógaibh geineamhinne sgoláire, go raibh a
datha neamhdathach. Fós bhí "thurban"
leathan níos cómharuighthe. Do bhídheadh
aig an pobul de Bhagdad aidhneasa iom¬
da, an raibh sé de dhath amháin, nó gan
dath air bith, nó de dhathaibh uile, mar a
bhí sé cho lán re sailchíochd, & le saill,
narabh tuairim aig aon neach ce an
nidh bhí sé cosamhuil leis, air d-tús. Achd
an chuid is mó cómharthuighthe de 'n éad¬
ach d' Abu Casim, &, noch do tharraing
an t-aireachas is mó, bhí a thróighíne. Bhí
siad cho brisde, cho reubtha, giobógach,
cho preabánach, cho ioldathach, gur smuain¬
eadh iad a bheith 'nna ceann de na príomh-
chuirialtachdaibh de Bhagdad. Bhí gréas¬
aidhe go h-uile de 'n chathair gáirmighthe
i n-amaibh eugsamhla a stuaim do chleach¬
dadh le chur & le chongbhail na coda le
chéile, preabán se preabán.
Má d' fhan aoin nidh de na tróigínibh
príomha, budh deacair é a rádh. Is fol¬
lus ní raibh na tróighíne d'Abu Casim
oireamhnach do chuirineadh san phalás de
an "chailif" de Bhagdad, & air fáth eile.
Le coigilt na m-bonn, righne sé iad a
bheith cumhdaighthe le tairngibh troma,
tiugha, mar a cuirthear i g-cruthaibh
troma each, a iomcharann na ceannuigh¬
theoiridhe air a n-aisdribh fada, deac¬
ra, go Persia, & go Afghanistan. Air
an ádhbhar sin, fheud Abu Casim shiubhail
amháin air aghaidh amhail le tonnóig, go
amhgarach, & go mall, faoi throime mhóir
a thróighíneadh. Do chuadar i seanfhocal.
Agus dá m-budh mian aig aon-neach i m-
Bagdad nidh air bith de throime neamh-
coitchean do léirnochdadh, déirfeadh go
raibh sé cho trom re tróighinibh d'Abu
Casim.
Lá eigin, mar a bhí Abu Casim aig
tarraing a shála 'nn-a dhiaigh treas an
shrímh-ceathacearn de Bhagdad, tharluigh
sé de fhódhluim go raibh an fear earr¬
aidhe a bhfogus go "morc" Omar i g-
cruadh-cas chum airgid, & le é shéin do
shaoradh ó na n-a fhiachaibh a bhí d'a dlu¬
thadh, go m-budh toilteach é stoc mór de
